Wynalazek

Wynalazek

Często mówi się „Potrzeba matką wynalazków”.

26 maja wydaje się być dobrym dniem, aby zastanowić się na co konkretnie ukierunkowana jest w  tym określeniu matczyna uwaga, tzn. by ustalić czym jest wynalazek?

W przepisach ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej[1] nie znajdziemy definicji wynalazku. Polski prawodawca określa jedynie na jakie rozwiązania można uzyskać ochronę. Wskazuje, że patenty są przyznawane na wynalazki, które spełniają łącznie 3 warunki:

  • są nowe – a zatem nie stanowią części stanu techniki.  Przez stan techniki należy rozumieć wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób (art. 25 ust. 1-2 p.w.p.). Oznacza to, że stanem techniki są rozwiązania ujawnione przed dniem złożenia wniosku o udzielenie patentu zarówno w zgłoszeniach patentowych, poprzez wprowadznie rozwiązania do obrotu, zaprezentowanie go na wystawie, konferencji, czy opisanie jego istoty w publikacji. Do ujawnienia dochodzi zarówno w przypadku działań podjętych przez twórcę wynalazku, jak i inne podmioty działające na rynku. Od 2016 r. udzielenie patentu przez UPRP jest jednak możliwe, jeżeli ujawnienie wynalazku nastąpiło nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dniem dokonania zgłoszenia wynalazku i było spowodowane oczywistym nadużyciem w stosunku do zgłaszającego lub jego poprzednika prawnego (art. 25 ust. 5 p.w.p.). Warto zaznaczyć, że nowość wynalazku oceniana jest w skali globalnej, a nie jedynie kraju, w którym wnioskuje się o ochronę, czy w skali regionu, w którym zamierza się prowadzić działalność gospodarczą.
  • posiadają poziom wynalazczy – wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli nie on wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki (art. 26 ust. 1 p.w.p.). Jako znawcę należy traktować fachowca, który posiada wykształcenie typowe dla danej dziedziny, generalną wiedzę w określonym zakresie, w tym dostęp do tego, co tworzy już stan techniki[2]. Badanie nieoczywistości wynalazku składa się z trzech etapów, tj.:
  1. określenia najbliższego stanu techniki, który pozwoli na ocenę technicznego rezultatu zgłaszanego wynalazku lub osiąganych przez niego efektów w świetle tego stanu;
  2. zidentyfikowania problemu technicznego, rozwiązywanego przez zastrzegany wynalazek;
  3. oceny nieoczywistości rozwiązania, tj. ustalenia, czy znawca w świetle stanu techniki zasugerowałby zastrzeżone cechy w celu uzyskania rezultatu zapewnianego przez zastrzegany wynalazek (Wyrok NSA z 4 lutego 2014 r. , II GSK 1853/12, Lex nr 1248452).
  • nadają się do przemysłowego stosowania – co oznacza, że według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa (art. 27 p.w.p.). Rozwiązanie nadaje się do przemysłowego stosowania, jeżeli jest zupełne, zostało należycie ujawnione i można zastosować je w sposób powtarzalny w produkcji[3]. Wynalazek nie musi być przy tym użyteczny, czy przynosić korzyści ekonomicznych.

 

Podobnie jak w życiu rola matki nie kończy się na wydaniu dziecka na świat, w tym wypadku stworzeniu wynalazku, na który można uzyskać patent. Konieczna jest stała troska (utrzymywanie stanu ochrony prawnej), ponoszenie regularnych kosztów utrzymania (opłat okresowych), wyszukiwanie zagrożeń (monitorowanie działań konkurencji) i  konsultowanie się z bardziej doświadczonymi doradcami (np. rzecznikiem patentowym).


[1] T.j. Dz.U. 2017, poz. 776, dalej jako: p.w.p.

[2] K. Szczepanowska-Kozłowska, Wynalazek jako przedmiot ochrony prawa patentowego, w: E. Nowińska, U. Promińska, K. Szczepanowska-Kozłowska, Własność przemysłowa i jej ochrona, Warszawa 2014, s. 52.

[3] J. Kępiński, Pojęcie własności przemysłowej (w:) System Prawa Handlowego T.3. Prawo własności przemysłowej, red. E. Nowińska, K. Szczepanowska-Kozłowska, Warszawa 2015, s. 107.